ĐỀ THI CPA VÀ ĐÁP ÁN THAM KHẢO MÔN KIỂM TOÁN 2025

Gonnapass xin gửi lại sưu tầm Đề thi và Đáp án tham khảo môn Kiểm Toán năm 2025 của kỳ thi kế toán và kiểm toán viên Việt Nam (CPA) do Bộ Tài chính tổ chức để các bạn tự ôn thi.

Tham khảo tại https://www.facebook.com/groups/tuonthi

Đề chẵn

Câu 1 (2 điểm)

Bạn là Trưởng nhóm kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán An Toàn, chịu trách nhiệm kiểm toán cho Công ty Cổ phần Điện tử Minh Long (Minh Long Electronics) cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2025. Minh Long Electronics là công ty chuyên sản xuất, lắp ráp pin sạc dự phòng và đang có kế hoạch niêm yết trên sàn chứng khoán vào cuối năm 2026.

Số liệu tài chính tóm tắt cho năm kết thúc ngày 31/12/2025 như sau:

Chỉ tiêu	Ước tính 2025 (tỷ đồng)	Đã kiểm toán 2024 (tỷ đồng)
Doanh thu	3.500	2.800
Giá vốn hàng bán	(2.550)	(1.980)
Lợi nhuận gộp	950	820
Hàng tồn kho	850	410
Các khoản phải thu	650	480
Tiền và tương đương tiền	120	290
Các khoản phải trả	580	350

Thông tin bổ sung về sự kiện trong năm:

• Đầu tư tài sản cố định: Minh Long Electronics đã mua và lắp đặt một dây chuyền lắp ráp và kiểm thử SMT hiện đại trong năm. Tổng chi phí được vốn hoá vào nguyên giá tài sản cố định là 89 tỷ đồng, bao gồm: giá mua theo hóa đơn 80 tỷ đồng, chi phí chạy thử và hiệu chỉnh 3 tỷ đồng, và một gói hỗ trợ kỹ thuật và bảo hành mở rộng trong 4 năm trị giá 6 tỷ đồng.
• Vấn đề về hàng tồn kho: Vào tháng 11/2025, Minh Long Electronics phát hiện một lô pin sạc dự phòng sử dụng chip điều khiển bị lỗi, dẫn đến tình trạng quá nhiệt. Minh Long Electronics đã quyết định thu hồi toàn bộ sản phẩm thuộc lô hàng này. Khả năng bán lại các sản phẩm này là rất thấp. Giá trị ghi sổ của hàng tồn kho bị lỗi ước tính là 75 tỷ đồng.

Yêu cầu:

1. Sử dụng bảng số liệu, hãy tính các chỉ số “tỷ suất lợi nhuận gộp, hệ số thanh toán nhanh, và số ngày luân chuyển hàng tồn kho bình quân” cho cả hai năm.
2. Dựa vào thông tin đã cho và các chỉ số đã tính, hãy mô tả bốn (04) rủi ro có sai sót trọng yếu trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán cho Minh Long Electronics và giải thích biện pháp xử lý của kiểm toán viên đối với từng rủi ro.
3. Mô tả hai (02) thử nghiệm cơ bản phù hợp nhất mà kiểm toán viên cần thực hiện để thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp liên quan đến dây chuyền lắp ráp SMT mới được vốn hoá.

Câu 2 (2 điểm)

Trong quá trình kiểm toán Báo cáo tài chính năm kết thúc ngày 31/12/2024 cho doanh nghiệp Minh An, kiểm toán viên của Công ty Kiểm toán ABC phát hiện vấn đề sau:

Đơn vị tính: 1.000.000 đồng

1. Ngày 01/4/2024, doanh nghiệp hoàn thành và đưa vào sử dụng một dây chuyền sản xuất tự động có nguyên giá 16.000. Tài sản có thời gian sử dụng hữu ích là 8 năm, được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng. Tuy nhiên, kế toán chưa trích khấu hao cho giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2024 với lý do “chưa xác định rõ công suất vận hành ổn định”. Trong năm, hàng hóa sản xuất đã được tiêu thụ hết.
2. Tháng 12/2024, doanh nghiệp gửi tiền có kỳ hạn 6 tháng (từ 01/12/2024 đến 31/5/2025) tại Ngân hàng ACB, với số tiền gốc 50.000 và lãi suất 6%/năm. Kế toán đã ghi nhận toàn bộ tiền lãi 6 tháng vào doanh thu hoạt động tài chính năm 2024. Theo hợp đồng, doanh nghiệp chỉ được nhận lãi vào cuối kỳ, vào tháng 5/2025.

Yêu cầu:

Phân tích từng trường hợp để:

1. Phân tích và chỉ rõ nội dung sai sót
2. Xác định sai sót ảnh hưởng như thế nào đến các thông tin trên Báo cáo tài chính
3. Xác định các thủ tục kiểm toán KTV thực hiện để phát hiện ra sai sót
4. Trường hợp doanh nghiệp không điều chỉnh sai sót theo khuyến nghị của KTV, KTV sẽ đưa ra ý kiến kiểm toán nào?

Câu 3 ( 2 điểm)

Kiểm toán viên hành nghề Minh Thi thực hiện kiểm toán thường niên Báo cáo tài chính của Công ty cổ phần vật tư nông nghiệp DX (Công ty DX). Công ty DX có quy mô vừa, cung cấp giống, phân bón, thuốc trừ sâu, dụng cụ nông nghiệp cho các trang trại. Năm 2024 Công ty DX nhận thế chấp lần thứ hai các mảnh đất của các trang trại khi bán hàng nhưng trong thuyết minh Báo cáo tài chính chỉ ghi là nhận thế chấp đất của các trang trại. Năm 2024 các trang trại gặp khó khăn về bán sản phẩm nông nghiệp nên trì hoãn trả nợ cho Công ty DX. Minh Thi cho rằng cần lập dự phòng phải thu khó đòi và có rủi ro từ các lô đất nhận thế chấp lần thứ hai. Minh Thi dự định đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ.

Giám đốc Công ty DX thuyết phục Minh Thi rằng gói tín dụng ưu đãi sắp tới của ngân hàng nông nghiệp sẽ giúp các trang trại trả được nợ cho Công ty DX. Từ thông tin này, Minh Thi đã phát hành Báo cáo kiểm toán với ý kiến chấp nhận toàn phần. Minh Thi không lập kế hoạch và hồ sơ kiểm toán cho cuộc kiểm toán vì cho rằng Công ty DX là khách hàng quen thuộc nhiều năm nay, quy mô Công ty DX không lớn, không có nhiều bên liên quan nên kết quả kiểm toán Báo cáo tài chính của Công ty DX không có ảnh hưởng rộng trong xã hội.

Yêu cầu:

1. Nhận diện khả năng sai sót trong Báo cáo tài chính năm 2024 của Công ty DX? Sai theo cơ sở dẫn liệu nào?
2. Kiểm toán viên đã vi phạm qui định nào trong chuẩn mực kiểm toán, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp về kiểm toán?
3. Chế tài xử phạt với hành vi vi phạm trên?
4. Nghĩa vụ pháp lý có hình thành không? Giải thích?
5. Công ty kiểm toán cần có những hoạt động gì để kiểm soát kiểm toán viên trong trường hợp nêu trên?

Câu 4 (2 điểm)

Công ty kiểm toán H&T thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) cho công ty Bình An từ 3 năm nay. Ở năm hiện hành – kết thúc vào 31/12/20X5, Kim được giao phụ trách hợp đồng kiểm toán này. Công ty Bình An là một công ty cổ phần niêm yết, chuyên sản xuất, kinh doanh thực phẩm đóng hộp, có trụ sở chính đóng tại thành phố Đà Lạt và nhiều công ty con đóng ở các thành phố khác.

Khi tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng, Kim được biết ở năm hiện hành, công ty Bình An gặp nhiều khó khăn trong kinh doanh và có dự định bán một công ty con – công ty Bình Tâm để giải quyết công nợ.

Sự kiện sau Kim chú ý: Một trong những kho hàng chủ yếu của công ty Bình An bị ngập lụt do trận mưa kéo dài nhiều ngày vào tháng 1/20X6. Công ty Bình An không công bố thông tin trên thuyết minh vì Ban Giám đốc cho rằng các sự kiện trên xảy ra trong năm 20X6. Kiểm toán viên Kim đồng ý lời giải thích này và đã đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần về BCTC cho niên độ kết thúc 31/12/20X5.

Ngoài ra, vào tháng 11/20X5, công ty kiểm toán H&T cũng ký hợp đồng tư vấn cho công ty Bình An về việc bán lại công ty con Bình Tâm. Theo hợp đồng ký kết, giá phí mà công ty kiểm toán H&T nhận gồm 2 phần: giá phí hợp đồng kiểm toán và Giá phí dịch vụ tư vấn được tính bằng 2% trên giá bán công ty Bình Tâm.

Do tình hình kinh doanh của công ty Bình Tâm gặp nhiều khó khăn nên việc bán công ty không dễ dàng. Công ty Mai An đã tìm hiểu để mua công ty Bình Tâm và đề nghị một mức giá khá thấp. Công ty kiểm toán H&T thuyết phục công ty Mai An bằng cách cung cấp thông tin về một số dự án tiềm năng. Đồng thời, thuyết phục công ty Bình An chấp nhận mức giá mà công ty Mai An đã đề nghị. Cuối cùng, vào tháng 4/20X6, hợp đồng nhượng bán xem như cơ bản đã hoàn thành.

Yêu cầu:

1. Cách xử lý kế toán đối với sự kiện nêu trên của công ty Bình An có hợp lý không? Sai phạm (nếu có) trong việc xử lý của công ty Bình An đối với sự kiện đó là do nhầm lẫn, gian lận? Hãy giải thích.
2. Nhận diện các vấn đề liên quan đến hợp đồng của công ty kiểm toán H&T dẫn đến các nguy cơ ảnh hưởng đạo đức nghề nghiệp và biện pháp bảo vệ. Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp nào bị ảnh hưởng? Giải thích.

Câu 5 (2 điểm)

Bạn là Trưởng nhóm kiểm toán của công ty kiểm toán ABC, đang phụ trách kiểm toán báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/2025 của Công ty Cổ phần Cơ khí Hồng Hà (gọi tắt là Hồng Hà). Hồng Hà là một công ty chuyên sản xuất và lắp ráp các thiết bị công nghiệp nặng. Trong quá trình tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với chu trình mua hàng và thanh toán, bạn đã ghi nhận các thông tin sau:

• Khi nhà cung cấp giao hàng, bộ phận kho sẽ kiểm tra số lượng thực tế và đối chiếu với phiếu giao hàng của nhà cung cấp, sau đó ký nhận. Phiếu giao hàng này được chuyển thẳng đến phòng kế toán để làm cơ sở ghi nhận nghiệp vụ. Hồng Hà không sử dụng Phiếu nhập kho được đánh số thứ tự trước một cách có hệ thống.
• Hóa đơn mua hàng từ nhà cung cấp được gửi trực tiếp đến phòng mua hàng. Nhân viên mua hàng sẽ kiểm tra giá cả và các điều khoản trên hóa đơn so với đơn đặt hàng. Sau khi kiểm tra xong, hóa đơn được chuyển cho kế toán thanh toán.
• Khi đến hạn thanh toán, kế toán thanh toán lập Ủy nhiệm chi và trình cho kế toán trưởng phê duyệt. Kế toán trưởng sẽ phê duyệt bằng lời nói hoặc ký nháy các khoản thanh toán tổng hợp, chứ không ký duyệt trực tiếp vào một danh sách các khoản thanh toán tổng hợp, các hóa đơn và chứng từ trên từng hóa đơn. Sau khi thanh toán qua ngân hàng, các hóa đơn và chứng từ liên quan không được đóng dấu “Đã thanh toán”.
• Việc đối chiếu công nợ với nhà cung cấp được thực hiện không thường xuyên, thường chỉ khi nhân viên kế toán có thời gian rảnh. Khi có chênh lệch, kế toán công nợ chỉ ghi nhận lại trong một file excel riêng nhưng không có quy định cụ thể về việc ai là người chịu trách nhiệm giải quyết các chênh lệch này.
• Các đơn đặt hàng được lập bởi nhân viên phòng mua hàng và gửi trực tiếp cho nhà cung cấp mà không có sự xem xét và phê duyệt chính thức từ trưởng phòng mua hàng cho các đơn hàng có giá trị dưới 500 triệu đồng.
• Việc thêm nhà cung cấp mới vào hệ thống hoặc chỉnh sửa thông tin (đặc biệt là tài khoản ngân hàng) của nhà cung cấp hiện tại có thể được thực hiện bởi bất kỳ nhân viên nào trong phòng mua hàng. Các thay đổi này không yêu cầu sự phê duyệt hay rà soát độc lập từ một cấp quản lý cấp cao hơn.

Yêu cầu:

1. Hãy xác định và giải thích bốn (04) điểm yếu kém trong hệ thống kiểm soát nội bộ của chu trình (mua hàng) tại Hồng Hà.

b. Hãy mô tả bốn (04) thủ tục “thử nghiệm cơ bản” khác nhau mà kiểm toán viên cần thực hiện để thu thập bằng chứng kiểm toán thích hợp liên quan đến các khoản phải trả người bán tại thời điểm cuối năm.

Đề lẻ

Câu 1 (2 điểm)

Công ty Cổ phần Thương mại điện tử ViệtLink (Công ty) là doanh nghiệp thành lập năm 2016, chuyên cung cấp nền tảng bán hàng trực tuyến cho các cửa hàng nhỏ và vừa. Công ty thu phí cố định hàng tháng và hoa hồng trên mỗi đơn hàng. Năm 2021, Công ty mở thêm dịch vụ “Ví điện tử ViệtLinkPay”, cho phép khách hàng nạp tiền để thanh toán, mua sắm và được hoàn tiền trên nền tảng. Đến cuối năm 2024, lượng người dùng đạt hơn 1,5 triệu tài khoản.

Công ty đang chuẩn bị hồ sơ gọi vốn vòng Series B và đây là năm đầu tiên được kiểm toán. Ban Giám đốc kỳ vọng sẽ trình cho nhà đầu tư kết quả kinh doanh “bứt phá”. Theo mô tả, doanh thu được ghi nhận khi đơn hàng được giao thành công hoặc khi khách hàng nạp tiền vào ví điện tử.

Kiểm toán viên (KTV) ghi nhận rằng trong năm 2024, một số đối tác vận chuyển lớn của Công ty gặp sự cố giao hàng, khiến khoảng 5% đơn hàng bị hoàn tiền sau ngày 31/12, nhưng Công ty chưa ghi giảm doanh thu tương ứng. Ngoài ra, do lượng tiền nhàn rỗi trong ví người dùng lớn, Công ty đã đầu tư phần lớn vào chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn và cổ phiếu ngắn hạn niêm yết.

Trích số liệu KTV thu thập được (Đơn vị tính: tỷ đồng):

Chỉ tiêu	2022	2023	2024
Doanh thu	380	495	880
Lợi nhuận trước thuế	42	60	188
Tiền và tương đương tiền	110	95	120
Chứng khoán kinh doanh ngắn hạn	58	142	310
Nợ phải thu khách hàng	12	18	30
Phải trả đối tác vận chuyển	25	32	46
Tài sản cố định (giá trị còn lại)	210	198	190
Lợi nhuận chưa phân phối	85	128	260
Vốn đầu tư chủ sở hữu	300	300	300

Yêu cầu:

1. Vận dụng kỹ thuật phân tích ban đầu và thông tin trong bài, đánh giá rủi ro sai sót trọng yếu và xác định cơ sở dẫn liệu bị ảnh hưởng đối với các khoản mục:

• Doanh thu
• Chứng khoán kinh doanh ngắn hạn
• Phải trả đối tác vận chuyển

1. Xác định hai thủ tục kiểm toán trọng yếu mà kiểm toán viên cần thực hiện để phản ứng với các rủi ro đã nêu.

Câu 2 (2 điểm)

Trong quá trình kiểm toán Báo cáo tài chính năm kết thúc ngày 31/12/2024 cho công ty cổ phần cơ khí Minh Hải (công ty), kiểm toán viên phát hiện các vấn đề sau:

Đơn vị tính: 1.000.000 đồng

1. Vào tháng 12/2024, công ty ký Hợp đồng bán máy cơ khí số NH-1212/2024 với Công ty TNHH ABC, có các nội dung chính như sau: Giá bán (chưa có thuế giá trị gia tăng (GTGT)): 15.000; Thuế GTGT (10%): 1.500; Tổng giá thanh toán: 16.500; Giá vốn hàng bán: 10.500. Theo điều khoản hợp đồng, quyền sở hữu và rủi ro chỉ được chuyển giao khi khách hàng ký biên bản nghiệm thu hàng hóa. Tuy nhiên, kế toán đã ghi nhận doanh thu vào ngày 29/12/2024, trong khi biên bản nghiệm thu được ký ngày 05/01/2025. Công ty đã hạch toán nghiệp vụ bán hàng vào sổ kế toán.
2. Tại ngày 31/12/2024 Hàng tồn kho của công ty có giá trị là 210.000. Công ty vẫn phản ánh hàng tồn kho theo giá gốc. Qua kiểm tra, kiểm toán viên nhận thấy trong số hàng tồn kho có:
   • Lô hàng chậm luân chuyển trị giá 25.000, giá bán ước tính giảm khoảng 10% so với giá gốc.
   • Lô hàng hư hỏng, lỗi thời trị giá 8.000, giá trị thanh lý ước tính chỉ còn 50% giá gốc.

Công ty chưa trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho cho các lô hàng chậm luân chuyển và hư hỏng nêu trên với lý do “hàng vẫn có thể tiêu thụ trong năm 2025”.

Yêu cầu: Phân tích từng trường hợp để:

1. Chỉ rõ nội dung sai sót
2. Xác định sai sót ảnh hưởng như thế nào đến các thông tin trên Báo cáo tài chính
3. Xác định các thủ tục kiểm toán KTV thực hiện để phát hiện ra sai sót.
4. Trường hợp công ty không điều chỉnh sai sót theo khuyến nghị của KTV, KTV sẽ đưa ra ý kiến kiểm toán nào?

Câu 3 (2 điểm)

Kiểm toán viên hành nghề Thu Trâm thực hiện kiểm toán thường niên Báo cáo tài chính của Công ty cổ phần vật tư nông nghiệp AC (gọi tắt là AC). AC có quy mô vừa, cung cấp giống, thức ăn, thuốc, vật tư cho các trang trại thủy sản. Năm 2024 AC nhận thế chấp lần thứ hai các lô đất của các trang trại khi bán hàng, nhưng trong thuyết minh Báo cáo tài chính chỉ ghi là nhận thế chấp đất của các trang trại. Năm 2024 các trang trại gặp khó khăn về sản phẩm thủy sản nên trì hoãn trả nợ cho AC. Thu Trâm cho rằng cần lập dự phòng phải thu khó đòi và có rủi ro từ các lô đất nhận thế chấp lần thứ hai. Thu Trâm dự định đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ.

Giám đốc AC thuyết phục Thu Trâm rằng gói tín dụng ưu đãi sắp tới của ngân hàng nông nghiệp sẽ giúp các trang trại trả được nợ cho AC. Từ thông tin này, Thu Trâm đã phát hành Báo cáo kiểm toán với ý kiến chấp nhận toàn phần. Thu Trâm không lập kế hoạch và hồ sơ kiểm toán cho cuộc kiểm toán vì cho rằng AC là khách hàng quen thuộc nhiều năm nay, quy mô AC không lớn, không có nhiều bên liên quan nên kết quả kiểm toán Báo cáo tài chính của AC không có ảnh hưởng rộng trong xã hội.

Yêu cầu:

1. Nhận diện khả năng sai sót trong Báo cáo tài chính năm 2024 của AC? Sai theo cơ sở dẫn liệu nào?
2. Kiểm toán viên đã vi phạm qui định nào trong chuẩn mực kiểm toán, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp về kiểm toán?
3. Chế tài xử phạt với hành vi vi phạm trên?
4. Nghĩa vụ pháp lý có hình thành không? Giải thích?
5. Công ty kiểm toán cần có những hoạt động gì để kiểm soát kiểm toán viên trong trường hợp nêu trên?

Câu 4 (2 điểm)

Công ty kiểm toán Hòa Bình thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) cho công ty Hạnh Phúc cho năm tài chính kết thúc vào 31/12/20X5, Bình An được giao phụ trách hợp đồng kiểm toán này. Công ty Hạnh Phúc là một công ty cổ phần niêm yết, chuyên kinh doanh đồ điện gia dụng, có trụ sở chính đóng tại thành phố Đà Nẵng và nhiều công ty con đóng ở các thành phố khác.

Khi tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng, Bình An được biết ở năm hiện hành, công ty Hạnh Phúc gặp nhiều khó khăn trong kinh doanh và có dự định bán một công ty con – công ty Hạnh Tâm để giải quyết công nợ.

Sự kiện sau Bình An chú ý: Vào tháng 12/20X5, công ty Hạnh Phúc bị một khách hàng khởi kiện do hàng giao không đảm bảo chất lượng, khách hàng yêu cầu bồi thường 5 tỷ đồng. Cho đến ngày chuẩn bị phát hành báo cáo kiểm toán (3/20X6), vụ kiện này vẫn chưa được xét xử. Công ty Hạnh Phúc không lập dự phòng công nợ cũng như không công bố thông tin này trên thuyết minh BCTC vì Ban Giám đốc cho rằng các sự kiện xảy ra trong năm 20X6 nên đã không công bố thông tin này trên thuyết minh BCTC. Kiểm toán viên Bình An đồng ý lời giải thích này và đã đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần về BCTC cho niên độ kết thúc 31/12/20X5.

Ngoài ra, vào tháng 10/20X5, công ty kiểm toán Hòa Bình cũng ký hợp đồng tư vấn cho công ty Hạnh Phúc về việc bán lại công ty Hạnh Tâm. Theo hợp đồng ký kết, giá phí mà công ty kiểm toán Hòa Bình nhận gồm 2 phần: giá phí hợp đồng kiểm toán và giá phí dịch vụ tư vấn. Giá phí về dịch vụ tư vấn được tính bằng 2,5% trên giá bán công ty Hạnh Tâm.

Do tình hình kinh doanh của công ty Hạnh Tâm gặp nhiều khó khăn nên việc bán công ty không dễ dàng. Công ty Tâm An đã tìm hiểu để mua công ty Hạnh Tâm và đề nghị một mức giá khá thấp. Công ty kiểm toán Hòa Bình thuyết phục công ty Tâm An bằng cách cung cấp thông tin về một số dự án tiềm năng, đồng thời, thuyết phục công ty Hạnh Phúc chấp nhận mức giá mà công ty Tâm An đã đề nghị. Cuối cùng, vào tháng 5/20X6, hợp đồng nhượng bán xem như cơ bản đã hoàn thành.

Yêu cầu:

1. Cách xử lý về kế toán đối với sự kiện nêu trên của công ty Hạnh Phúc có hợp lý không? Sai phạm (nếu có) trong việc xử lý của công ty Hạnh Phúc đối với sự kiện này là do nhầm lẫn hay gian lận. Giải thích?
2. Nhận diện các vấn đề liên quan đến hợp đồng của công ty kiểm toán Hòa Bình dẫn đến các nguy cơ ảnh hưởng đạo đức nghề nghiệp và biện pháp bảo vệ. Các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp nào bị ảnh hưởng, giải thích?

Câu 5 (2 điểm)

Bạn là kiểm toán viên chính của công ty kiểm toán AMV, đang thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính cho năm tài chính kết thúc ngày 31/12/20X5 của Công ty TNHH Thực phẩm Sạch An Bình (gọi tắt là An Bình). An Bình chuyên kinh doanh các sản phẩm nông sản hữu cơ thông qua một chuỗi 15 cửa hàng trên toàn quốc. Trong quá trình tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ đối với quy trình mua hàng và thanh toán, bạn đã ghi nhận được một quy trình chi tiết như sau:

• Đặt hàng và quản lý nhà cung cấp: Trưởng phòng mua hàng là người duy nhất có quyền đánh giá và thêm thông tin nhà cung cấp mới vào danh sách nhà cung cấp được phê duyệt hệ thống. Đồng thời, người này cũng chịu trách nhiệm chính trong việc lập và gửi các Đơn đặt hàng cho các nhà cung cấp mà không cần xét duyệt nào khác.
• Nhận hàng: Hàng hóa được nhà cung cấp giao trực tiếp đến kho của từng cửa hàng. Tại đây, nhân viên kho thực hiện kiểm đếm số lượng hàng hóa thực nhận và đối chiếu với phiếu giao hàng của nhà cung cấp. Sau đó, họ lập một Phiếu nhập kho (PNK) viết tay. Các mẫu PNK này không được đánh số thứ tự trước khi sử dụng. Một điểm quan trọng là nhân viên kho không được cấp quyền truy cập vào hệ thống để xem Đơn đặt hàng gốc, do đó họ không thể đối chiếu hàng thực nhận với hàng đã đặt.
• Ghi nhận công nợ: Một liên của PNK và phiếu giao hàng được gửi về phòng kế toán tại trụ sở chính. Khi nhận được hóa đơn từ nhà cung cấp, kế toán công nợ sẽ đối chiếu thông tin trên hóa đơn với PNK và phiếu giao hàng để ghi nhận nghiệp vụ vào sổ sách.
• Phê duyệt thanh toán: Hàng tháng, kế toán công nợ lập một bảng kê các hóa đơn đến hạn thanh toán và trình lên cho Kế toán trưởng. Kế toán trưởng chỉ xem xét tổng số tiền trên bảng kê rồi ký duyệt và chuyển cho Giám đốc. Giám đốc thường rất bận nên cũng chỉ ký vào ủy nhiệm chi hoặc séc dựa trên chữ ký của Kế toán trưởng mà không yêu cầu xem xét bộ chứng từ gốc đi kèm (hóa đơn, PNK, Đơn đặt hàng).
• Đối chiếu công nợ: An Bình không có thủ tục định kỳ rà soát và đối chiếu công nợ chi tiết trên sổ sách của mình với bảng kê công nợ từ phía nhà cung cấp trong suốt cả năm.
• Trong buổi họp tổng thể về kế hoạch kiểm toán, Giám đốc Tài chính của An Bình đã yêu cầu nhóm kiểm toán phải hoàn thành công việc và phát hành báo cáo kiểm toán sớm hơn 2 tuần so với kế hoạch ban đầu. Giám đốc Tài chính đề nghị sẽ tăng 25% phí kiểm toán để bù đắp cho các chi phí phát sinh. Giám đốc Tài chính cũng nói thêm rằng nếu không đáp ứng được tiến độ mới, công ty kiểm toán AMV có thể sẽ không được cân nhắc tái bổ nhiệm cho năm sau.

Yêu cầu:

1. Hãy xác định và giải thích bốn (04) điểm yếu trọng yếu trong hệ thống kiểm soát nội bộ của quy trình mua hàng và thanh toán tại An Bình.
2. Hãy đề xuất (02) thủ tục thử nghiệm cơ bản mà kiểm toán viên cần thực hiện để thu thập bằng chứng kiểm toán thích hợp liên quan đến cơ sở dẫn liệu về “tính đầy đủ” của các khoản phải trả người bán.

c. Xác định và giải thích (02) “nguy cơ” về đạo đức nghề nghiệp phát sinh từ yêu cầu của Giám đốc tài chính và đề xuất các hành động phòng ngừa phù hợp mà kiểm toán viên cần thực hiện để giảm thiểu các nguy cơ này xuống mức có thể chấp nhận được.

Bản tin này chỉ mang tính chất tham khảo, không phải ý kiến tư vấn cụ thể cho bất kì trường hợp nào.