Xử lý vi phạm khi thanh tra lao động

Bài viết tóm tắt các bước xử lý vi phạm khi thanh tra lao động tại doanh nghiệp và ví dụ minh họa về biên bản thanh tra lao động. Dưới đây là tóm tắt nội dung Kế hoạch số 04/KH-SNV của Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh về việc kiểm tra chuyên ngành lĩnh vực lao động năm 2026: Ngày 16/01/2026, Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh ban hành kế hoạch kiểm tra việc thực hiện pháp luật về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội (BHXH), an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh năm 2026.

Bối cảnh và Sự cần thiết

• Sau thời gian hạn chế thanh tra để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau Covid-19, đã xuất hiện tâm lý chủ quan và nhiều dấu hiệu vi phạm.

• Có tình trạng doanh nghiệp lợi dụng Nghị định 219/2025/NĐ-CP để đưa lao động nước ngoài vào làm việc ngắn hạn liên tiếp nhằm né tránh nghĩa vụ pháp lý.

• Nhiều vi phạm tồn tại như: nợ BHXH, giao kết hợp đồng sai quy định, ép buộc làm thêm giờ, chưa đảm bảo ATVSLĐ.

• Sở Nội vụ hiện được giao phần lớn nhiệm vụ quản lý nhà nước về lao động sau khi sắp xếp bộ máy

Mục tiêu

• Mục đích: Đánh giá thực trạng chấp hành pháp luật, phát hiện và xử lý vi phạm, phòng ngừa tranh chấp lao động, và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp.

• Đối tượng: Các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, bao gồm doanh nghiệp có sử dụng lao động nước ngoài.

• Ưu tiên kiểm tra các doanh nghiệp có dấu hiệu:

  • Sử dụng nhiều lao động, biến động nhân sự lớn.

  • Sử dụng nhiều lao động nước ngoài, đặc biệt là các đợt ngắn hạn

  • Có khiếu nại về tiền lương, nợ bảo hiểm, hoặc xảy ra tranh chấp, tai nạn lao động.

  • Đã từng bị xử phạt nhưng chưa khắc phục triệt để

Nội dung kiểm tra trọng tâm

Đoàn kiểm tra sẽ tập trung vào các nội dung sau:

• Hợp đồng lao động: Việc giao kết, thực hiện, chấm dứt hợp đồng và chi trả chế độ thôi việc.

• Tiền lương & Thời giờ làm việc: Thang bảng lương, trả lương làm thêm giờ/làm đêm, việc thực hiện quy định nghỉ phép, nghỉ lễ.

• Bảo hiểm (BHXH, BHYT, BHTN): Tình hình đăng ký, đóng nộp và giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản….

• An toàn, vệ sinh lao động: Nội quy an toàn, trang bị bảo hộ, huấn luyện ATVSLĐ, khám sức khỏe và báo cáo tai nạn lao động.

• Lao động người nước ngoài: Giấy phép lao động, và việc chấp hành thủ tục báo cáo đối với lao động làm việc dưới 90 ngày (để tránh lách luật).

• Các nội dung khác: Đưa người lao động đi đào tạo ở nước ngoài , dịch vụ thuê lại lao động , thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và đối thoại tại nơi làm việc.

1/ Trình tự, thủ tục xử phạt

1.1. Lập biên bản vi phạm hành chính về pháp luật lao động:

Để có thể xử phạt các hành vi vi phạm pháp luật lao động của người sử dụng lao động, người lao động, trong quá trình thanh tra, thanh tra viên hoặc công chức đang thi hành công vụ phải lập biên bản vi phạm hành chính về pháp luật lao động tại doanh nghiệp. Biên bản phải ghi rõ các hành vi vi phạm tương ứng với các điều khoản được quy  định trong văn bản pháp luật và phải có đầy đủ chữ ký của đại diện bên vi phạm và của người lập biên bản. Trong trường hợp bên vi phạm không ký vào biên bản thì phải ghi rõ lý do.

1.2.  Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính:

Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản vi phạm hành chính, người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định xử phạt. Trong quyết định phải ghi rõ thời hạn doanh nghiệp phải thực hiện việc nộp phạt là 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định.

1.3.  Ra quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt:

Hết thời hạn 10 ngày mà doanh nghiệp không thực hiện việc nộp phạt, thì người có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Biện pháp cưỡng chế theo quy định tại Điều 86 và Điều 88 Luật Xử lý vi phạm hành chính.

2/ Hình thức xử phạt

Cá nhân, tổ chức vi phạm bị áp dụng các hình thức xử phạt sau đây:

2.1.  Hình thức xử phạt chính:

– Cảnh cáo;

– Phạt tiền;

2.2. Hình thức xử phạt bổ xung:

Tước quyền sử dụng các loại giấy phép, chứng chỉ hành nghề.

Ngoài ra bên vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

3/ Thời hiệu xử phạt

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm pháp luật lao động là một năm.

Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được quy định như sau:

• Đối với vi phạm hành chính đã kết thúc thì thời hiệu được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm.
• Đối với vi phạm hành chính đang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.

Trong thời hạn được quy định tại điểm a và điểm b mà cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh, cản trở việc xử phạt thì thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính được tính lại kể từ thời điểm chấm dứt hành vi trốn tránh, cản trở việc xử phạt.

4/ Thẩm quyền xử phạt

Thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm hành chính về pháp luật lao động là Chánh thanh tra Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã; Chánh thanh tra Sở Lao động – Thương binh và Xã hội; Thanh tra viên lao động; Trưởng đoàn thanh tra lao động cấp Bộ; Trưởng đoàn thanh tra lao động cấp sở và một số người có thẩm quyền được quy định tại Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22 tháng 8 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và các văn bản sửa đổi bổ sung

Biên soạn: Trần Thị Thanh Thảo – Tư vấn viên

Bản tin này chỉ mang tính chất tham khảo, không phải ý kiến tư vấn cụ thể cho bất kì trường hợp nào.